Samenvatting financiële positie

Het begrotingssaldo van de gemeente Goes laat voor 2027 een positief resultaat zien van € 3,8 miljoen. Dit positieve beeld wordt deels veroorzaakt door incidentele dividenduitkeringen. In de daaropvolgende jaren loopt dit saldo stapsgewijs terug naar € 2,7 miljoen negatief in 2030, vooral door lagere bijdragen vanuit het gemeentefonds en daling van (structurele) dividendinkomsten in latere jaren.

In de begroting is rekening gehouden met een aantal ontwikkelingen die de financiële positie beïnvloeden:

• In de Programmabegroting 2026 zijn ombuigingen opgenomen die ook in de jaren 2027 en verder van toepassing zijn. Deze ombuigingen waren en zijn noodzakelijk om structureel tot een sluitende begroting te komen. Het uitgangspunt in deze voorliggende Programmabegroting is dat deze ombuigingen worden gerealiseerd. Het risicio is aanwezig dat beoogde opbrengsten of besparingen niet (volledig)gerealiseerd worden. In deze Programmabegroting zijn ombuigingen opgenomen van € 2,8 miljoen in 2027 oplopend naar € 9,5 miljoen in 2030. Dit is inclusief taakstellingen die door het Rijk bij de gemeenten worden neergelegd op het gebied van de jeugdzorg.
• In verband met ontmanteling van de kerncentrale vervalt vanaf 2033 de dividenduitkering. Dit betekent dat een structurele inkomstenbron wegvalt die in de begroting is opgenomen. In deze begroting is rekening gehouden met een lager structureel dividend van € 550.000 per jaar t/m 2030. De jaren 2031 t/m 2033 vallen buiten de huidige meerjarenraming, voor deze jaren moet nog in totaal € 1,6 miljoen aan lagere dividend opbrengsten binnen de begroting worden opgevangen.
• Het college stelt voor om met deze Programmabegroting te kiezen voor het 'strategisch ontwikkel scenario' als het gaat om de uitbreidingsinvesteringen om zo realistich te begroten én een positief effect op de meerjarenbegroting te bewerkstelligen.
• In 2027 wordt geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om geld vanuit de de algemene reserve in te zetten ten gunste van het begrotingssaldo. Het jaar 2027 is namelijk reëel en structureel sluitend zonder deze inzet.

Deze ontwikkelingen maken duidelijk dat het huidige positieve saldo aan veranderingen onderhevig is en dat er op de langere termijn sprake is van een aanzienlijk spanningsveld in de begroting. Om de financiële positie van de gemeente Goes toekomstbestendig te houden, is het noodzakelijk om de financiële positie goed te monitoren en tijdig bij te sturen als daar noodzaak voor is.

In onderstaande tabel is een samenvatting van het financiële meerjarenperspectief opgenomen:

Onder A is het saldo opgenomen vanuit de Kadernota 2027. De raad heeft op 9 juli 2026 besloten om de Kadernota 2027 als uitgangspunt te nemen voor de begroting 2027. Dit uitgangspunt is onder A verwerkt. Deze sluit één op één aan met de Kadernota.

Na de behandeling van de Kadernota 2027 is de meicirculaire 2026 in routing gebracht die financieel doorwerkt naar 2027 en verder. Deze is onder B opgenomen.

In de bestuursrapportage 2026 zitten een aantal financiële mutaties die nog geen onderdeel uitmaakten van de Kadernota 2027 en een financieel effect hebben op 2027 en verder. Dit betreffen allen mutaties op het bestaande beleid. Deze zijn onder C gepresenteerd.

De nieuwe financiële mutaties zijn onder D opgenomen. De grootste mutaties zijn de realistische urenbegroting 2027 en het financiële effect van het strategisch ontwikkel scenario zoals opgenomen in de investeringsplanning.

We hebben een sluitende begroting 2027. Zoals blijkt uit het overzicht van incidentele baten en lasten is het jaar 2027 ook structureel en reëel in evenwicht. In latere jaren is sprake van een negatief begrotingssaldo. Dit is vooral het gevolg van lagere rijksbijdragen in het gemeentefonds en daling van de (structurele) dividendinkomsten.

De in de Programmabegroting 2026 opgenomen ombuigingen zijn onveranderd. De opgenomen bedragen per beleidsterrein zijn uitgewerkt in de paragraaf ombuigingen. In deze paragraaf wordt financieel inzicht gegeven over de totale ombuigingen en de invulling hiervan.

In de volgende paragrafen worden de verschillende onderdelen verder toegelicht.